خبرگزاری مهر، گروه استانها: استان بوشهر سالها است که بهعنوان قلب تپنده آبزیپروری ایران شناخته میشود؛ سرزمینی ساحلی با ظرفیتهای گسترده که به پشتوانه هزاران هکتار مزارع پرورش میگو، موقعیت اقلیمی مناسب و دسترسی مستقیم به دریا، توانسته است تبدیل به قطب بیرقیب پرورش میگوی کشور شود.
آمارها نشان میدهد که بوشهر حدود نیمی از تولید میگوی ایران را بهتنهایی در اختیار دارد؛ ظرفیتی که اگرچه قدرتمند و کمنظیر است، اما در مسیر توسعه با چالشهای مهمی روبهروست.
اقلیم گرم، تابش طولانی آفتاب، خاک و آب شور مناسب، سابقه و تجربه چند دهساله، و شکلگیری شبکهای از تولیدکنندگان حرفهای باعث شده بوشهر بهترین شرایط را برای پرورش میگو، ماهی و سایر آبزیان داشته باشد.
طی سالهای اخیر نیز توسعه مزارع، افزایش نرخ تکثیر، گسترش ظرفیت صادرات و فعالیت شرکتهای دانشبنیان، مسیر این رشد را سرعت بخشیده است.
از سوی دیگر، نیروی انسانی متخصص، نزدیکی به بازارهای صادراتی حوزه خلیج فارس و حضور بخش خصوصی فعال باعث شده این استان از نظر اقتصادی و اشتغالزایی نیز جایگاه ویژهای در صنعت آبزیپروری ایران داشته باشد.
اما در کنار همه این ظرفیتها، موانع مهمی نیز وجود دارد که بخش خصوصی را با دشواری روبهرو کرده است. مهمترین آنها کمبود و گرانی خوراک آبزیان است؛ محصولی که در حال حاضر بهدلیل شرایط ناشی از جنگ و محدودیت در روابط تجاری، امکان واردات آن بسیار محدود شده و تولیدکنندگان مجبورند با هزینههای بالا یا کیفیتهای محدود داخلی کار را پیش ببرند.
از سوی دیگر، نقص در زنجیره تولید - از تکثیر و تأمین بچهمیگو تا تولید غذای کافی و مواد اولیه - باعث شده حلقههای مختلف این صنعت به صورت منسجم و کامل عمل نکنند. این مسئله بهرهوری را کاهش میدهد و هزینهها را بالا میبرد.
یکی دیگر از مشکلات جدی، نیاز مزارع به تسهیلات سرمایه در گردش و وام توسعهای است. بسیاری از تولیدکنندگان میگویند علیرغم ظرفیت بالا، نبود نقدینگی کافی سرعت توسعه را کاهش داده است. محدودیت حضور کارشناسان خارجی مشاور نیز بهدلیل شرایط منطقهای بر روند توسعه برخی طرحها تأثیر گذاشته است.
لزوم حمایت از فعالان آبزیپروری
حسین بحرینی که بیش از دو دهه در حوزه پرورش میگو فعالیت داشته، در گفتگو با خبرنگار مهب با اشاره به فشارهای اخیر بر تولیدکنندگان گفت: استان بوشهر بهطور طبیعی بهترین نقطه کشور برای پرورش میگو است؛ اما ظرفیت بالا زمانی ارزش دارد که بتوانیم آن را مدیریت کنیم.
وی اضافه کرد: بزرگترین مشکل ما امروز کمبود غذای باکیفیت است. پیش از این بخشهایی از غذای مورد نیاز از خارج وارد میشد و امکان برنامهریزی بلندمدت وجود داشت، اما الان به دلیل شرایط سیاسی و محدودیتهای ناشی از جنگ، واردات عملاً غیرممکن شده است.
بحرینی ادامه داد: تولید خوراک در داخل شروع شده، اما هنوز کافی نیست. هم ظرفیت کم است، هم قیمتها بالاست و هم در برخی مواقع کیفیت یکنواخت نیست. وقتی غذا کمیاب میشود، مزارع مجبورند با دانهای گرانتر یا نامناسب کار کنند و همین موضوع بر رشد و سلامت میگو اثر میگذارد.
بحرینی گفت: اگر قرار باشد توسعه واقعی اتفاق بیفتد، باید زنجیره از صفر تا صد کامل شود. ما نیاز داریم بچهمیگو در حد کافی تولید شود، غذای باکیفیت داشته باشیم، تجهیزات و خدمات فنی آسان فراهم شود و حمایت مالی مناسبی وجود داشته باشد. هنوز بعضی حلقهها ناقص است و همین باعث میشود هزینه تمامشده میگو افزایش پیدا کند.
وی اضافه کرد: از مسئولان میخواهیم حمایتهای لازم را سرعت دهند. بخش خصوصی آماده کار و سرمایهگذاری است، اما بدون تأمین خوراک، نقدینگی و برنامهریزی دقیق نمیتوانیم ظرفیت استان را به حداکثر برسانیم.
علی حسنپور یکی از فعالان باسابقه این صنعت در گفتگو با خبرنگار مهر مهمترین مشکل امروز را کمبود نقدینگی و نیاز به سرمایه در گردش دانست و گفت: تولیدکننده تا زمانی که سرِ پا بماند و بتواند خوراک، تجهیزات، لاینر و هزینههای مزرعه را مدیریت کند، میتواند تولید را افزایش دهد؛ اما در ماههای اخیر هزینهها چند برابر شده و بسیاری از سرمایهگذاران درگیر کمبود نقدینگی هستند.
وی اضافه کرد: تسهیلات بانکی یا بسیار دیر پرداخت میشود یا نرخ سود و شرایط بازپرداخت با واقعیتهای تولید سازگار نیست. ما نیاز داریم خطوط اعتباری ویژه برای آبزیپروری تعریف شود، چون این صنعت یکی از پایههای اقتصاد دریامحور بوشهر است. اگر حمایت مالی صورت نگیرد، بخش خصوصی نمیتواند به توسعه ادامه دهد.
زنجیره تولید تکمیل میشود
مدیرکل شیلات استان بوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تولیدکنندگان با چالشهایی روبهرو هستند و طی سال های اخیر تلاش کردیم که زنجیره تولید آبزیان -بهخصوص میگو و ماهی - در استان تکمیل شود و خوشبختانه بسیاری از بخشها وارد فاز اجرایی شده است.
هدف نهایی ما تکمیل زنجیره و توسعه پایدار است و براساس برآوردها، در چند سال آینده ظرفیت تولید استان بیش از این نیز خواهد شد عقیل امینی اضافه کرد: تولید بچهماهی و بچهمیگو، تولید خوراک آبزیان، و توسعه ظرفیتهای دانشبنیان در دستور کار ماست و با جدیت پیگیری میشود. واحدهای تولید خوراک داخلی در حال تجهیز و افزایش ظرفیت هستند و واحدهای تکثیر نیز توسعه یافتهاند. ما معتقدیم بوشهر میتواند در آینده نهچندان دور از نظر تأمین نهادهها به خودکفایی برسد.
امینی ادامه داد: یکی از چالشهای جدی این ماهها، محدودیت واردات برخی اقلام خوراک و تجهیزات به دلیل جنگ و شرایط ویژه منطقه است.
وی تاکید کرد: علاوه بر این، در بعضی طرحها حضور کارشناسان خارجی، که نقش مشاور داشتند، بهخاطر شرایط سیاسی و امنیتی با محدودیت مواجه شده است. این مسائل روند توسعه را کند کرده، اما مانع توقف نشده است.
مدیرکل شیلات بوشهر با بیان اینکه از بخش خصوصی حمایت کامل میکنیم افزود: در تخصیص زمین، مجوزها، تسهیلات و هماهنگی با نهادهای مرتبط، حداکثر تلاش را داریم.
وی گفت: سرمایهگذاری در این بخش اولویت استان است و آینده آبزیپروری بوشهر روشن است. هدف نهایی ما تکمیل زنجیره و توسعه پایدار است و براساس برآوردها، در چند سال آینده ظرفیت تولید استان بیش از این نیز خواهد شد.
اقتصاد دریامحور در اولویت است
استاندار بوشهر نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با تاکید بر اهمیت راهبردی توسعه اقتصاد دریامحور اظهار کرد: استان بوشهر بر پایه دریا شکل گرفته و اقتصاد آینده آن نیز بر منابع و ظرفیتهای دریایی استوار است. آبزیپروری یکی از مهمترین ارکان اقتصاد دریامحور است و ما حمایت ویژهای از این بخش داریم.
آبزیپروری یکی از مهمترین ارکان اقتصاد دریامحور است و ما حمایت ویژهای از این بخش داریم ارسلان زارع بیان کرد: میگو و آبزیان میتوانند سهم بزرگی در صادرات غیرنفتی، اشتغال و ارزشافزوده ایفا کنند. به همین دلیل، تمام دستگاهها مکلف شدهاند که سرمایهگذاران این بخش را حمایت کنند. ارائه تسهیلات توسعهای و سرمایه در گردش در اولویت قرار گرفته و موانع اداری نیز در حال کاهش است.
زارع خاطرنشان کرد: هدف ما این است که استان بوشهر در تأمین تمامی نیازهای مرتبط با زنجیره آبزیپروری، از خوراک تا تجهیزات و بچهمیگو، به خودکفایی برسد.
وی تاکید کرد: از شرکتهای دانشبنیان، سرمایهگذاران جدید و طرحهای فناورانه حمایت میکنیم و برنامههای مهمی در دست اجراست.
استان بوشهر قطب بیرقیب تولید میگو در کشور است و نیمی از تولید ملی را بر عهده دارد ولی برای ادامه مسیر نیازمند تکمیل زنجیره تولید، تأمین خوراک، توسعه واحدهای تکثیر و بهبود شرایط سرمایهگذاری است.
آنچه امروز روشن است اینکه بوشهر در آستانه مرحلهای تازه از رشد صنعت آبزیپروری قرار دارد؛ مرحلهای که اگر با مدیریت، حمایت و تکمیل زنجیره همراه شود، میتواند آیندهای درخشان برای اقتصاد دریامحور استان رقم بزند و سهم کشور را در بازار جهانی آبزیان بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
نظر شما